Asertywność: Jak być bardziej asertywnym?

Poprzedni Artykuł
Kontrola emocjonalna: Naucz się kontrolować emocje
Następny Artykuł
Odkrywanie siebie: Co siedzi w Twojej głowie?
Mind Hacking
mindset
Jak być bardziej asertywnym?

Asertywność to umiejętność wyrażania siebie, swoich potrzeb i praw w sposób stanowczy, ale szanujący innych. Osoba asertywna potrafi bronić własnych granic, odmawiać i wyrażać niezgodę, nie raniąc przy tym uczuć innych. Asertywność pomaga budować pewność siebie, szacunek otoczenia i zdrowsze relacje międzyludzkie oraz mindset zwycięzcy. W tym artykule omówimy, czym dokładnie jest asertywność, jakie daje korzyści, jak ją rozwijać oraz jak stosować w codziennym życiu.

Czym jest asertywność?

Asertywność to umiejętność wyrażania własnych myśli, opinii, uczuć i potrzeb w prosty, zrozumiały i bezpośredni sposób. Osoba asertywna komunikuje się w sposób otwarty i szczery, ale także z szacunkiem do innych. Nie ulega manipulacji ani agresji. Broni własnych granic i praw, ale też potrafi słuchać i rozumieć potrzeby innych osób.

Asertywność różni się od agresji – agresywne zachowanie nie szanuje granic i uczuć innych osób. Różni się też od pasywności – osoba pasywna nie potrafi bronić własnych praw i interesów.

Psychologowie wyróżniają trzy typy osobowości pod względem asertywności:

  • Asertywny – otwarcie i bezpośrednio wyraża swoje zdanie, broni własnych praw, ale też słucha i szanuje innych.
  • Pasywny – nie potrafi wyrażać własnych potrzeb, ulega innym, często czuje się wykorzystany.
  • Agresywny – forsuje własne zdanie kosztem uczuć innych, nie szanuje granic i potrzeb innych osób.

Kobiety często mają większe trudności z asertywnością niż mężczyźni, gdyż społeczne oczekiwania wobec płci są w tym zakresie różne. Jednak zarówno kobiety, jak i mężczyźni mogą rozwinąć tę umiejętność.

Dlaczego warto być asertywnym?

Bycie asertywnym daje wiele korzyści:

  • Buduje pewność siebie i poczucie własnej wartości.
  • Zapewnia szacunek ze strony innych.
  • Poprawia umiejętność wyrażania własnych myśli i uczuć.
  • Ułatwia obronę własnych granic i realizację potrzeb.
  • Pomaga unikać wykorzystania i poczucia „bycia ofiarą”.
  • Poprawia relacje z innymi, gdyż opiera się na szczerości i wzajemnym szacunku.
  • Zmniejsza poziom stresu i frustracji.
  • Pozytywnie wpływa na zdrowie psychiczne.

Badania naukowe dowodzą, że osoby asertywne częściej odnoszą sukces zawodowy, gdyż potrafią bronić swoich racji, negocjować i przewodzić.

Jak rozwinąć asertywność?

Pewność siebie często idzie w parze z asertywnością

Jak być bardziej asertywnym krok po kroku – ćwiczenia:

  • Uświadamianie sobie i akceptacja własnych potrzeb.
  • Ćwiczenia pewności siebie, np. afirmacje wewnętrznej siły.
  • Rozwijanie umiejętności stanowczego, ale nieagresywnego komunikowania się.
  • Techniki relaksacyjne, by lepiej panować nad emocjami.
  • Treningi asertywności pod okiem specjalisty.
  • Modelowanie zachowań – obserwowanie osób asertywnych.
  • Analiza własnych reakcji – co mi pomaga/przeszkadza w asertywności?
  • Wyznaczanie i egzekwowanie własnych granic.
  • Ćwiczenie mówienia „nie” i obrony własnego zdania.
  • Stosowanie asertywnych technik w codziennych sytuacjach.

Dobre efekty daje też współpraca z trenerem mentalnym czy instruktorem programowania umysłu, który pomoże zidentyfikować i zmienić niewłaściwe wzorce zachowań. Jeśli chciałbyś nawiązać taką współpracę, to skontaktuj się ze mną.


Jak reagować asertywnie w trudnych sytuacjach?

Sytuacje, w których warto zachować asertywną postawę, to np.:

  • Krytyka – bronienie własnego zdania bez agresji.
  • Odmowa – umiejętność przyjęcia odmowy z godnością i szacunkiem.
  • Prośba – stanowcze, ale nieagresywne odmawianie prośbom.
  • Manipulacja – obrona własnych racji i niezgadzanie się na manipulację.
  • Mobbing – reagowanie na lekceważenie i przekroczenie granic.
  • Konflikty – wyrażenie niezadowolenia w sposób asertywny.
  • Kłótnie – umiejętność obrony własnych racji bez agresji.

W każdej z tych sytuacji kluczowe jest opanowanie, pewność siebie i szacunek do drugiej osoby. Pomocne są też techniki aktywnego słuchania, wyrażanie własnych uczuć czy unikanie oskarżeń.

Błędy w byciu asertywnym

Należy unikać kilku błędów:

  • Przekraczanie granicy w stronę agresji – ważne jest szanowanie uczuć innych.
  • Zbyt emocjonalne reakcje – lepiej uspokoić emocje przed rozmową.
  • Nadmierna stanowczość – trzeba umieć ustąpić, gdy ma się nietrafne zdanie.
  • Brak elastyczności – dobrze jest dostosować styl bycia do sytuacji.
  • Skupienie na sobie – należy słuchać i rozumieć racje innych osób.
  • Dominacja nad innymi – chodzi o równowagę we wzajemnych relacjach.

Asertywność nie oznacza zawsze „postawienia na swoim” – ważne jest wzajemne zrozumienie i poszanowanie granic drugiej osoby.

Asertywność a kultura

Postrzeganie zachowań asertywnych zależy od kultury i norm społecznych. Na przykład w kulturze polskiej asertywność jest gorzej postrzegana niż np. w Stanach Zjednoczonych. Dlatego integracja asertywności z normami danej kultury jest istotna. Należy dostosować styl bycia do sytuacji i relacji z innym człowiekiem.

Podsumowanie: Jak budować asertywność w życiu codziennym?

Asertywność to podstawa odporności psychicznej

Aby w pełni wykorzystać zalety asertywnego zachowania w codziennym życiu, warto:

  • Pracować nad pewnością siebie i pozytywną samooceną.
  • Ćwiczyć umiejętności komunikacji asertywnej.
  • Stawiać własne potrzeby na pierwszym miejscu, nie czując się z tego powodu winnym.
  • Bronić własnych granic i mówić „nie” w sposób asertywny.
  • Regularnie trenować i rozwijać tę umiejętność.

Dzięki temu można czerpać liczne korzyści z bycia osobą asertywną i stosować tę cechę w celu poprawy jakości swojego życia oraz relacji z innymi.

Jak odróżnić zachowanie asertywne od agresywnego?

Zachowanie asertywne szanuje granice i uczucia innych osób, podczas gdy agresja je lekceważy.

Czy muszę zawsze postawić na swoim, żeby być asertywnym?

Nie, asertywność polega na umiejętności bronienia własnego zdania i praw, ale też na elastyczności i szacunku do innych.

Czy mogę nauczyć się asertywności, jeśli jestem osobą nieśmiałą?

Tak, każdy może rozwinąć tę umiejętność poprzez treningi, terapię i modelowanie zachowań asertywnych oraz pewności siebie.

Jak poradzić sobie z poczuciem winy po odmówieniu komuś prośby?

Trzeba pamiętać, że mamy prawo odmawiać, jeśli coś nam nie odpowiada. Poczucie winy z czasem zelżeje. Można też porozmawiać z drugą osobą.

Jak zareagować, gdy ktoś się ze mną nie zgadza?

Zachować spokój, wysłuchać argumentów drugiej strony, wyrazić własne zdanie bez agresji, szukać kompromisu. Nie musimy za wszelką cenę postawić na swoim.

Jak być asertywnym, nie raniąc uczuć bliskiej osoby?

Mówić z szacunkiem, unikać oskarżeń, wyrażać własne uczucia, aktywnie słuchać, szukać rozwiązania korzystnego dla obu stron.

Czym różni się asertywność od pewności siebie?

Asertywność to konkretna umiejętność, pewność siebie jest cechą osobowości – można być pewnym siebie, ale nieasertywnym i na odwrót, jednak obydwie często idą w parze.

Jak poradzić sobie z krytyką szefa w pracy?

Wysłuchać go uważnie, przyjąć racjonalną krytykę, wyjaśnić swoje racje w sposób spokojny i rzeczowy, poprosić o wskazówki na przyszłość.

Czy asertywność wymaga treningu?

Tak, asertywność to umiejętność, którą należy ćwiczyć poprzez odpowiednie techniki, treningi i analizę własnych reakcji, aby stale się rozwijać.

Jak zareagować na agresję słowną ze strony innych?

Zachować spokój i zdecydowanie, ale bez agresji sprzeciwić się takiemu zachowaniu, wyrazić swoje uczucia, ewentualnie zakończyć rozmowę lub opuścić miejsce.

Udostępnij post

Poprzedni Artykuł
Kontrola emocjonalna: Naucz się kontrolować emocje
Następny Artykuł
Odkrywanie siebie: Co siedzi w Twojej głowie?

Zarezerwuj konsultację

Nowości